Szanowny Panie, – zapewne wielu spirytualistów czyta lub wkrótce będzie czytać książkę dr. Cannona The Invisible Influence. Niektórych może zainteresować zwrócenie uwagi na uderzającą niekonsekwencję w filozofii, którą ona przedstawia.
Na s. 75 czytamy: „To ‘Królestwo Niebieskie’ w nas (to nieświadome ja, które przetrwa nasze ulotne ja świadome) znajduje się w naszych rękach – można je kształtować zgodnie z umysłem Boga albo umysłem Diabła. Stąd ukryte znaczenie wielkiej dawnej prawdy: ‘jak człowiek myśli w sercu swoim, takim jest’; oraz: ‘jak człowiek sieje, tak też (i) żąć będzie’.” Fragment ten zakłada wiarę w wolną wolę, ponieważ wolna wola jest korelatem odpowiedzialności moralnej, a odpowiedzialność moralna jest właśnie tym, co głosi zasada „jak siejemy”. Karać człowieka za to, co uczynił z konieczności losu, bez jakiegokolwiek wyboru w tej sprawie, nie jest bardziej sprawiedliwe ani racjonalne niż powiesić czarnoskórego tylko dlatego, że ma czarną skórę.
Na s. 117, pod nagłówkiem „Złudzenie wolnej woli”, czytamy: „Tego uczą nas te eksperymenty: nikt tak naprawdę nie ma wolnej woli… Chociaż wierzymy, że jesteśmy wolni, w istocie podlegamy ograniczeniu, jak zahipnotyzowany. Mamy mylne poczucie wolności, które w rzeczywistości ukazuje bezsilność naszej woli.”
Na kilka lat przed wojną rząd Indii wysłał wyprawę do Tybetu, aby wywrzeć nacisk na rząd tybetański. W marszu na Lhasę oddział napotkał pewien opór wojskowy – doraźny i nieskuteczny. Został on łatwo przełamany i siły dotarły do celu. Piszę z pamięci, ale sądzę, że mam rację, mówiąc, iż Dalajlama opuścił Lhasę, by uniknąć kontaktu z przywódcami ekspedycji. Zrealizowali oni zamiary rządu Indii w relacjach z pełniącymi obowiązki władzami tybetańskimi, po czym najeźdźcy wrócili do Indii. Nie doświadczyli niczego ultranormalnego.
Jeśli w Tybecie są osoby – jak daje do zrozumienia książka dr. Cannona – które potrafią rozkazywać siłom nieba, oraz inne, które potrafią rozkazywać siłom piekła, trudno zrozumieć nietykalność tej wyprawy: dlaczego i w jaki sposób uniknęła ona przytłaczającej klęski, a nawet udaremnienia. Główny oficer medyczny ekspedycji spisał jej historię.
Całkiem niedawno Signor Tucci, włoski archeolog, oraz jego asystent zdają się cieszyć podobną, osobliwą nietykalnością.
Godfrey Burchett.
Brookside, Wraysbury, Bucks.
źródło: Illusion of Free Will; Light on Spiritualism and Psychical Research, March 9, 1934.