The Clock Struck Three (1874) – Samuel Watson
The Clock Struck Three to jedno z najważniejszych dzieł dziewiętnastowiecznej literatury spirytualistycznej, będące zarazem kontynuacją głośnych publikacji The Clock Struck One oraz The Clock Struck Two. Autor, Samuel Watson – wybitny duchowny metodystyczny i doktor teologii – podejmuje ambitną próbę pogodzenia trzech pozornie odległych światów: chrześcijaństwa, rozwijającej się nauki oraz doświadczeń spirytystycznych.
Publikacja powstała w okresie niezwykle intensywnej debaty nad naturą zjawisk mediumicznych. W przeciwieństwie do wielu współczesnych sobie autorów Watson nie odrzuca ani wiary chrześcijańskiej, ani badań naukowych. Stara się natomiast wykazać, że rzetelna obserwacja niezwykłych fenomenów nie musi prowadzić do konfliktu z religią, lecz może stanowić impuls do głębszego zrozumienia duchowej natury człowieka.
Znaczną część książki stanowi odpowiedź na krytykę wcześniejszych prac autora. Watson analizuje zarzuty swoich oponentów, rozwija wcześniejszą argumentację i przedstawia kolejne świadectwa oraz rozważania filozoficzne dotyczące komunikacji ze światem duchowym. Dzięki temu dzieło ma jednocześnie charakter polemiczny, apologetyczny oraz historyczny.
Z perspektywy współczesnego badacza największą wartością książki jest nie tyle próba udowodnienia autentyczności zjawisk spirytystycznych, ile niezwykle wierne odzwierciedlenie intelektualnej atmosfery drugiej połowy XIX wieku. Publikacja pokazuje, w jaki sposób wykształcony duchowny próbował pogodzić tradycyjną teologię z nowymi doświadczeniami i rodzącą się metodologią badań nad zjawiskami paranormalnymi.
The Clock Struck Three pozostaje ważnym źródłem dla historyków religii, badaczy dziejów spirytualizmu, psychologii religii oraz wszystkich zainteresowanych historią idei. Jest to jedna z klasycznych pozycji dokumentujących narodziny amerykańskiego ruchu chrześcijańskiego spirytualizmu i świadectwo epoki, w której granice między nauką, filozofią i religią były przedmiotem intensywnej debaty.
Samuel Watson (1813–1895) – kim był autor?
Samuel Watson należał do najbardziej niezwykłych postaci amerykańskiego spirytualizmu XIX wieku.
Najważniejsze informacje:
- urodził się w 1813 roku, zmarł w 1895 roku;
- był duchownym Kościoła Metodystycznego (Methodist Episcopal Church) oraz doktorem teologii (D.D.);
- przez około ćwierć wieku należał do grona cenionych kaznodziejów metodystycznych;
- początkowo uważał spirytualizm za oszustwo i działanie szatana;
- jego poglądy zmieniły się dopiero po wydarzeniach, które – jak twierdził – miały miejsce w jego własnej rodzinie;
- po wieloletnich badaniach stał się jednym z najbardziej znanych propagatorów tzw. Christian Spiritualism (chrześcijańskiego spirytualizmu);
- za swoje poglądy został postawiony przed sądem kościelnym i spotkał się z ostrą krytyką części środowisk religijnych.
Co ciekawe, Watson nigdy nie odrzucił chrześcijaństwa. Wręcz przeciwnie – całe życie próbował dowodzić, że autentyczne zjawiska spirytystyczne nie przeczą Ewangelii, lecz ją potwierdzają.
Moim zdaniem jest to jedna z ważniejszych pozycji amerykańskiego spirytualizmu XIX wieku. Jej największą wartością nie jest próba „udowodnienia” zjawisk nadprzyrodzonych, lecz fakt, że została napisana przez uznanego duchownego metodystycznego, który przeszedł od zdecydowanego sceptycyzmu do przekonania o możliwości pogodzenia chrześcijaństwa z doświadczeniami spirytystycznymi. Dzięki temu książka stanowi cenne źródło do badań nad historią religii, kultury i debat naukowych swojej epoki.
Spis treści recenzji
Recenzja; list od redaktora „Methodist Quarterly” – 3
Autor ostatniej recenzji; biblijno-naukowy punkt widzenia – 4
Wprowadzenie – 5
Pochodzenie sporu z dr. Bondem – 15
Zamiar recenzenta, by poddać argumenty wnikliwej analizie – 16
Analogie między siłami fizycznymi a teorią duchową – 17
Niewidzialne czynniki wywołują potężne skutki w substancjach fizycznych – 18
Rozumna celowość ujawniona w sygnałach – 19
Oficer Konfederacji w Aberdeen w stanie Missisipi – 20
Definicje i objaśnienia ducha – 21
Elektryczność; duch jako potencjalna część ludzkości – 22
Herodot; Neron, król Egiptu; analiza widma – 23
Voltaire, Aleksander; okno otwarte w niebie – 24
Autor wierzy w to, czego świadkami byli Mahomet i apostołowie – 25
Spirytualizm dawny i współczesny – 26
Manifestacje duchowe nie ustały wraz ze śmiercią św. Jana – 27
Ciężar dowodu spoczywa na tych, którzy twierdzą, że nastąpiło ich ustanie – 28
Saduceusze; człowiek albo jest duchem, albo aniołem – 29
Przykłady ukazujące rzeczywiste odwiedziny aniołów – 30
Obcowanie duchowe obecnie bezsprzecznie potwierdzone – 31
Dowody niezależne od Biblii umacniają naszą wiarę w nią – 32
Dwie osoby na wyspie na Morzu Południowym; żadnego oszustwa – 33
Telegraf duchowy; prawo absolutne skłania do wiary – 34
Mesmeryzm; odbicie połączonych uczuć – 35
„Pan Watson wyzywa badaczy”; przedstawia fakty – 36
Jego pierwsze badania; wybrane grono osób – 37
Rozmowa z dr. Mansfieldem w 1860 roku; przekazy – 38
Maffitt; syn do ojca, 1871; zbyt wielka niechęć – 39
Przekazy z maja 1872 roku; krytyka recenzenta – 40
Milcz albo wyciągnij dwa wnioski – 41
Maffitt, zamiast biskupa Oteya; Joshua Soule – 42
Wizerunek zegara; Parsons i Schon – 43
Generał Rives; kilka prób; opinie duchowe omylne – 44
Dwa wyczyny, z których każdy był bardziej zdumiewający niż działanie duchów – 45
Różnorodność darów duchowych u jednej osoby – 46
Mówienie i pisanie w nieznanych językach – 47
Fałszywa teoria, według której ludzie udają się bezpośrednio do nieba albo piekła – 48
Ciało naturalne i duchowe; zmartwychwstanie – 49
Niemal wszyscy chcieliby mieć więcej dowodów nieśmiertelności – 50
Spis treści odpowiedzi na recenzję
Szczere przyznanie; wyrocznie Grecji i Rzymu – 51
Niezależnie od psychologicznego wyjaśnienia zjawisk współczesnych, pozostanie ono niewystarczające wobec dawnych manifestacji duchowych – 52
Konieczność jakiegoś niematerialnego pierwiastka; nauka, materializm, człowiek dogmatyczny i samolubny – 53
Zaprzeczanie temu daje Żydowi przewagę nad chrześcijańskim porządkiem zbawienia; brak nowego objawienia lub doktryny – 54
Swobodne badania za granicą; sceptycyzm; list kościelny – 55
Walka między duchem a literą; prawo powszechne – 56
Kolejne stopnie rozwoju; nauka i prawdziwa teologia są ze sobą zgodne – 57
Czy Mojżesz nauczał nieśmiertelności duszy albo zmartwychwstania ciała? – 58
Kary nie odnoszą się do przyszłego stanu – 59
Powszechne pragnienie poznania czegoś o życiu po śmierci – 60
Zasada telegrafii istniała od stworzenia – 61
Ośmieszenie nie jest argumentem; książka pozostaje bez odpowiedzi – 62
Wyższość chrześcijanina nad porządkiem żydowskim – 63
Nic podobnego nie znajduje się w Nowym Testamencie – 64
Moralne powody, dla których owe przepisy przeminęły – 65
Bóg odpowiedział przez Urim i Tummim oraz proroków – 66
Działania Chrystusa nakazują, by naśladowali Go ci, którzy pozostawali z Nim w bliskim kontakcie – 67
Przykład przywileju Jego Kościoła w późniejszych czasach – 68
Proroctwo Joela zastosowane przez Piotra – 69
Świadectwo wielebnego Johna Wesleya; „zniesione Prawo Mojżeszowe” – 70
Dyscyplina metodystyczna nie obowiązuje chrześcijan – 71
Przykład ze Starego Testamentu dotyczący pojawiania się ludzi – 72
„Dwaj mężowie” ukazali się podczas wniebowstąpienia Korneliuszowi i Pawłowi – 73
Jeden z dawnych proroków objawił się Janowi na Patmos – 74
Wyjaśnienie przypowieści o bogaczu i Łazarzu – 75
Analiza logiki – 76
Odnosi się ona do zmartwychwstania ciała; szczególny cud – 77
Gdyby pogląd autora książki był słuszny, Nowy Testament nie byłby potrzebny – 78
Szczególna próba polegająca na zapisaniu imienia brata – 79
Nazwisko generała Rivesa – bardzo znamienna próba – 80
Dr Jones; podobizny autografów i dylemat – 81
Nauka o magnetyzmie; kaznodzieja oddziałujący na emocje – 82
Rozwój wielkiego prawa naszej natury – 83
Próby przekazów pochodzących od wielu osób – 84
Rozbieżności zniknęły; „Quarterly Review” – 85
Spis treści wznowionego omówienia tematu
Poglądy Johna Wesleya i Adama Clarke’a – 86
Każda wielka reforma była potępiana jako schizmatycka – 87
Recenzent uznaje niektóre kwestie za rozstrzygnięte; Robert Dale Owen – 88
Próby osobistej identyfikacji – 89
Zapieczętowany list do dr. Mansfielda; opinia wielebnego E. Boggsa – 90
Pisanie duchowe pod stołem – 91
Obce języki, których media nie znają – 92
Nie ma ucieczki dla tych, którzy wierzą w Objawienie Boże – 93
Zjawiska spirytystyczne bezsprzeczne – 94
Duchy prawdziwe i fałszywe; niezrozumienie spirytualizmu – 95
Chrześcijańscy spirytualiści wierzą, że są jedynie odnowieniem tego, co w starożytności zdarzało się często – 96
Długa przerwa między Mojżeszem a Samuelem; brak jawnych wizji – 97
Wizja wyschłych kości Ezechiela; umarli powracający do życia – 98
Sokrates; demon, który z nim rozmawiał – 99
Duch Cezara – 100
Zaćmienia, deszcze meteorów, komety – 101
Prawo rządzi – 102
Białe róże, Belszazzar, Samson – 103
Nabuchodonozor – 104
Postęp manifestacji – 105
Balaam, Saul, Jonasz – 106
Sfery, Robert Dale Owen – 107
Gibbon, Chrystus, Ridicule – 108
Działanie chemiczne, siła – 109
Zachowanie i korelacja siły – 110
Dr Hammond, magowie – 111
Towarzystwo Dialektyczne – 112
Panna Emmerich – 113
Opowieść lorda Broughama – 114
Osoby elektryczne – 115
Rozwój wiedzy – 116
Religia chrześcijańska – 117
Bursztyn, magnes – 118
Siła – 119
Robert Dale Owen – 120
Redaktor „Southern Quarterly Review” – 121
Poglądy Johna Wesleya i Adama Clarke’a – 122
Rozmowa pana Wesleya z Indianami w 1736 roku – 123
Cytat z dr. Adama Clarke’a – 125
Przekaz od metodystycznego kaznodziei – 126–128
Przedstawienie poglądów Richarda Watsona – 129
Jego relacja o niezwykłym objawieniu – 130–134
Recenzja jednego z recenzentów – 135
Czym chrześcijaństwo nie jest – 136
Powszechne prawa Boga – 137
Człowiek zawsze podlega prawu – 139
Spis treści rozdziału I
Powszechna komunikacja – Swedenborg – Wesley – ważne odkrycia – magnetyzm – przesąd – fanatyzm – 140
Spis treści rozdziału II
Ważne pytania – osobiste badania – pewne fakty – dary duchowe – nauka – materializm – manifestacje fizyczne – obie strony przypisują obu światom to samo znaczenie – sprawiedliwa nagroda – zwiększone moce – modlitwa – 152
Spis treści rozdziału III
Świadectwo Biblii – niczego nie wycofano – narody, które je posiadały – powszechna wiara – wymagania epoki – sceptycyzm w Europie – naturalne środki – proroctwo Joela – świadectwo Wesleya – brak nowego objawienia – 163
Spis treści rozdziału IV
Człowiek jako trójca – ciało naturalne i duchowe – poglądy sędziego Edmondsa i Wesleya – intelektualna i moralna godność człowieka – 176
Spis treści rozdziału V
Trudności – racjonalne, moralne i religijne – 194
Spis treści rozdziału VI
Czystość mediumiczna – manifestacje fizyczne – misja spirytualizmu – postęp – brak autorytatywności – obecne życie jako czas zasiewu – kształtowanie kręgów – świadectwo zmysłów – nauka – materializacja – 210
Spis treści rozdziału VII
Konieczne ofiary – pragnienie poznania – kazania biskupów Doggetta i McTyire’a – poglądy Wesleya na stan pośredni – 226
Spis treści rozdziału VIII
Spirytualizm z naukowego punktu widzenia – raport komisji Londyńskiego Towarzystwa Dialektycznego – 236
Spis treści rozdziału IX
Wprowadzenie – przekazy otrzymane za pośrednictwem niezwykle wiarygodnego medium – 278
Spis treści rozdziału X
Przekazy otrzymane w domu, Nowym Jorku i Londynie – 290
Spis treści rozdziału XI
Przekazy od dr. Bonda, A. Dupree, W.T. Andersona, autora recenzji, dr. McMahona, jego córki i Mollie – 309
Spis treści rozdziału XII
Przekazy otrzymane pierwszego lutego bez zadawania pytań – dla dowolnej osoby – 320
Przemówienie sędziego Edmondsa – 345