Fragment ze Śwetaśwatara Upaniszady

Jak metalowy krążek – zwierciadło – przyćmiony kurzem odzyskuje blask po oczyszczeniu, tak również człowiek wcielony, gdy ujrzy prawdziwą naturę Jaźni, staje się wolny od troski i osiąga spełnienie.

A kiedy dzięki Jaźni dostrzega prawdziwą naturę Brahmana, wówczas poznaje nienarodzonego, wiecznego Boga, który jest ponad wszelkimi naturami, i zostaje uwolniony od wszelkich więzów.

Bóg, który jest w ogniu, Bóg, który jest w wodzie, Bóg, który przeniknął cały świat, Bóg, który jest w roślinach, Bóg, który jest w drzewach – temu Bogu niech będzie cześć, niech będzie cześć!

Gdy światło powstaje, nie ma dnia ani nocy, ani istnienia, ani nieistnienia; istnieje jedynie Śiwa – Błogosławiony. To właśnie jest wieczne, godne uwielbienia światło Sawitara; stąd wywodzi się starożytna mądrość.

Nikt nie uchwycił Go ani z góry, ani z dołu, ani pośrodku. Nie istnieje obraz Tego, którego imię brzmi: Wielka Chwała.

Jego postaci nie można zobaczyć; nikt nie postrzega Go okiem. Ci, którzy poznają Go sercem i umysłem, jako zamieszkującego w sercu, stają się nieśmiertelni.

Lecz ten, kto jest obdarzony właściwościami i wykonuje czyny przynoszące owoce, a następnie doświadcza ich następstw, po dokonaniu dzieła wędruje poprzez własne czyny. Pan życia, przyjmując wszelkie postacie i władając trzema gunami – właściwościami – podąża trzema drogami zgodnie ze swymi czynami.

Ta niższa istota, nie większa niż kciuk, lecz jaśniejąca jak słońce, obdarzona osobowością i myślą, posiadająca właściwości umysłu i ciała, wydaje się maleńka niczym czubek szydła.

Ta żywa dusza powinna być poznana jako setna część końca włosa, podzielonego sto razy – a jednak jest nieskończona.

Nie jest kobietą, nie jest mężczyzną ani nie jest rodzaju nijakiego; jakiekolwiek ciało przyjmuje, z nim zostaje związana.

Poprzez myśli, dotyk, widzenie i namiętności wcielona Jaźń kolejno przybiera rozmaite postacie, zgodnie ze swoimi czynami, tak jak ciało wzrasta dzięki pokarmowi i napojowi, które się do niego wlewa.

Owa wcielona Jaźń, stosownie do własnych właściwości, przyjmuje wiele postaci – subtelnych lub grubych. Sama wywoławszy swe połączenie z nimi, jest postrzegana jako jedna istota, a następnie jako inna, poprzez właściwości swoich czynów i właściwości swego ciała.

Śwetaśwatara Upaniszada

źródło:  LUCIFER  –  VOL. VIII. LONDON, APRIL 15TH, 18gl. No. 44. Strona 146.

Uwagi translatorskie

Jaźń odpowiada tu sanskryckiemu pojęciu ātman – duchowej zasadzie człowieka, nie zaś zwykłemu „ja” psychologicznemu.

Brahman oznacza najwyższą, absolutną rzeczywistość.

Sawitar to solarne bóstwo wedyjskie, symbol boskiego światła i siły pobudzającej życie.

Trzy guny to sattwa, radżas i tamas – trzy podstawowe jakości natury: jasność i harmonia, aktywność i namiętność oraz bezwład i ciemność.

Śiwa występuje tu w pierwotnym znaczeniu „Błogosławionego” lub „Łaskawego”, jako określenie najwyższej rzeczywistości.