Jak kabaliści i talmudyści interpretują Stary Testament

„Jest rzeczą słuszną, aby stworzenie świata trwało sześć dni, albo – według innej interpretacji – sześć epok, przez które powstawały światy.”
(Φίλων / Filon z Aleksandrii)

„Siódemka”

Siedem jest wielką liczbą biblijną, jest kluczem stworzenia Mojżesza, symbolem całej religii.

Mojżesz napisał pięć ksiąg, a prawo zostało zebrane w dwa Testamenty.

Biblia nie jest tylko historią, ale również zbiorem poematów, ksiąg alegorycznych i obrazowych.

Adam i Ewa nie są początkiem rodzaju ludzkiego. Ich doświadczenie w raju jest symbolem tego, że człowiek, przechodząc ze stanu niewinności do stanu świadomości i wiedzy, wszedł w trud i cierpienie.

Kain i Abel przedstawiają duszę i ciało, walkę ducha i materii, przewagę namiętności i słabości.

Synowie Noego oznaczają różne części ludzkości; Cham został potępiony, ponieważ objawiło mu się misterium.

Nimrod i Babel są dwiema głównymi alegoriami despotyzmu i dążeń do uniwersalnego panowania, które znalazły swój wyraz w Asyryjczykach, Medach, Persach, Aleksandrze, Rzymianach, Napoleonie i w każdym, kto, dążąc do światowej dominacji, został rozdzielony poprzez pomieszanie języków.

Światowe panowanie nie może być osiągnięte przez siłę, lecz przez miłość i sprawiedliwość.

Historia Abrahama jest obrazem walki między duchem a ciałem; Abraham reprezentuje wiarę i oddanie.

Historia Izaaka przedstawia inne znaczenia: Rebeka symbolizuje różne namiętności – przyjaźń, miłość, nienawiść, zazdrość. Izaak, jako symbol duszy, walczy przeciw nim.

Ezaw i Jakub przedstawiają dwa typy – Kaina i Abla – ale w tym przypadku Abel zostaje zwiedziony. Duch Izraela staje się wtedy pracowitym, cierpliwym, poddanym; to on przezwycięża Ezawa.

Tak więc historia Jakuba i Ezawa jest obrazem zwycięstwa ducha nad cielesnością.

Cham więc jest potępiony, gdyż zostało mu odsłonięte misterium.

Nimrod i Babel są dwiema głównymi alegoriami despotyzmu i marzenia o powszechnym panowaniu. Kolejne światowe imperia, które dążyły do tego marzenia, to Asyryjczycy, Medowie, Persowie, Aleksander, Rzym, Napoleon i inni. Jednak każda taka próba zakończyła się rozproszeniem i pomieszaniem języków.

Światowe panowanie nie może zostać osiągnięte przemocą i siłą, ale jedynie przez miłość i sprawiedliwość.

Historia Abrahama ukazuje walkę między duchem a ciałem. Abraham symbolizuje wiarę i oddanie.
Historia jego prób jest alegorią cierpliwości i wytrwałości wśród trudów. Abraham ofiaruje swego syna, Izaaka, nie z powodu okrucieństwa, lecz aby ukazać posłuszeństwo i całkowite oddanie Bogu.

Historia Izaaka ma inne znaczenia. Rebeka symbolizuje namiętności: przyjaźń, miłość, zazdrość, niechęć. Izaak, jako symbol duszy, cierpliwie walczy z tymi namiętnościami.

Ezaw i Jakub reprezentują dwa typy, podobne do Kaina i Abla. Ezaw, „człowiek dziki”, symbolizuje pychę i siłę ciała; Jakub natomiast uosabia cierpliwość, pokorę, podporządkowanie i wysiłek. To on w końcu zwycięża i staje się błogosławionym dziedzicem obietnicy.

Jakub – choć ułomny i pełen trudów – przekształca się w Izraela, który jest obrazem ludu wybranego przez Boga, strażnika prawa i słowa. Idea ta oznacza, że przez pracę, cierpliwość i podporządkowanie naród staje się błogosławiony i uświęcony.

Z drugiej strony Ezaw i Cham symbolizują bunt, pychę i gwałt. Ich los jest obrazem odrzucenia i zagłady, podczas gdy los Izraela to obraz zwycięstwa ducha i prawdy.

Ezaw jest zatem ponownie przedstawiony jako dwa typy: Kaina i Abla. Jednakże w tej alegorii Abel zostaje zwiedziony: osłabiona i zniekształcona dusza poddaje się sile ciała.

Duch izraelski natomiast staje się znakiem cierpliwego pracownika, człowieka wytrwałego, który pokonuje Ezawa dzięki sile swojej łagodności i posłuszeństwa.

Tak więc historia Jakuba i Ezawa jest obrazem zwycięstwa ducha nad cielesnością, zwycięstwa cierpliwości nad gniewem i brutalnością.

Historia Józefa zawiera w sobie ziarno – symbol Ewangelii i Chrystusa, który miał narodzić się z ludu. Józef, odrzucony przez swoich braci, sprzedany w niewolę, a następnie wyniesiony, staje się zapowiedzią Zbawiciela.

„Oto jestem Józef, którego sprzedaliście” – to obraz Chrystusa mówiącego: „Oto jestem, którego odrzuciliście, a który stał się kamieniem węgielnym”.

Izrael przedstawia lud Boży, strażnika prawa i słowa. Ta idea wyraża się w tym, że poprzez cierpliwość, posłuszeństwo i podporządkowanie, poprzez wytrwałą pracę, lud zyskuje świętość i błogosławieństwo.

Cham i Sychem – symbole przemocy i gwałtu – przedstawiają wrogów duchowej rodziny, przeciwników prawa i miłości.

Historia narodu izraelskiego, jako ludu wybranego, nie powinna być rozumiana jedynie w sensie politycznym czy historycznym, ale jako symbol duchowej walki, gdzie ci, którzy są posłuszni prawu, triumfują nad tymi, którzy się buntują.

Upadek Egiptu, niewola i wyjście Mojżesza to obraz wyzwolenia duszy spod jarzma namiętności i grzechu. Wyjście narodu izraelskiego z Egiptu jest obrazem wyzwolenia człowieka spod tyranii ciała i namiętności, a zwycięstwo Mojżesza oznacza tryumf ducha.

Historia Izaaka zawiera inne obrazy. Rebeka, matka Jakuba i Ezawa, przedstawia różne namiętności duszy: przyjaźń, miłość, zazdrość, wrogość. Izaak, jako symbol duszy ludzkiej, cierpliwie walczy z tymi namiętnościami i poddaje się woli Bożej.

Lewiatan i Behemot są dwiema alegoriami bestialskich sił, które opanowują człowieka. Jeden symbolizuje morze (żywioł wodny), a drugi ziemię (żywioł lądowy).

Kabaliści twierdzą, że te dwie bestie symbolizują dwie podstawowe zasady: nieokiełznane namiętności i brutalną siłę, które nieustannie walczą o panowanie nad światem i człowiekiem.

Lewiatan jest obrazem morskich głębin, nieskończonej otchłani namiętności, które nie mają granic i wciągają duszę.
Behemot natomiast symbolizuje potęgę ziemską, ciężką i brutalną, która rodzi tyranię i ucisk.

Oba te symbole, jak mówią kabaliści, są przeciwstawne, a jednak razem obrazują walkę człowieka, który w świecie doczesnym jest nieustannie rozrywany między dwiema siłami – namiętnością i przemocą.

„Behemot wypuścił rogi jak cherub” – to symbol pychy i niepohamowanej siły.
„Lewiatan jest królem morza” – oznacza panowanie nieokiełznanych namiętności.

A jednak, według proroków, te dwie siły zostaną zniszczone w czasach ostatecznych. Bóg sam położy kres ich panowaniu, a człowiek, wyzwolony z ich mocy, powróci do harmonii i pokoju.

Mojżesz, wyprowadzając Izraelitów z Egiptu, przedstawia duszę wyzwalającą się spod jarzma ciała i namiętności. Egipt jest symbolem niewoli zmysłów i grzechu. Morze Czerwone – drogą oczyszczenia, przez którą dusza musi przejść, aby wejść na nową drogę.

Prawo nadane na Synaju jest obrazem boskiego porządku, który nadaje duszy nową formę i nowe życie. Dziesięć przykazań nie jest tylko prawem historycznym dla jednego narodu, ale zasadami moralnymi i duchowymi, obowiązującymi całą ludzkość.

Pustynia oznacza trud i cierpliwość człowieka w jego duchowej wędrówce; manna – pokarm, jakim Bóg karmi duszę; Mojżesz uderzający w skałę – symbol boskiej opieki, z której płynie żywa woda dla duszy spragnionej.

Jozue prowadzący naród do Ziemi Obiecanej jest obrazem zwycięstwa i nagrody. Ziemia Obiecana nie oznacza tylko określonego miejsca, lecz stan duchowy – królestwo pokoju, sprawiedliwości i boskiej obecności.

Świątynia Salomona jest obrazem wszechświata. Jej budowa z kamieni żywych i bez użycia żelaza oznacza, że świat duchowy nie może być zbudowany przez przemoc, lecz przez harmonię i porządek.

Prorocy symbolizują boski głos, który wzywa człowieka do prawdy i sprawiedliwości. Ich przepowiednie o Mesjaszu wskazują na nadejście pełni czasu, w której zostanie objawione Słowo i nastanie powszechne pojednanie.

Według kabalistów wszystkie te historie mają znaczenie alegoryczne i duchowe, i nie należy ich rozumieć wyłącznie jako wydarzeń dziejowych. Biblia jest nie tyle księgą historii, co księgą życia – obrazem duszy, jej walki i jej zwycięstwa.

źródło: ΠΩΣ ΟΙ ΚΑΒΒΑΛΙΣΤΑΙ ΚΑΙ ΟΙ ΤΑΛΜΟΥΔΙΣΤΑΙ ΕΡΜΗΝΕΥΟΥΣΙ ΤΗΝ ΠΑΛΑΙΑΝ ΓΡΑΦΗΝ; Neos Pithagoras N1 Jan 1891


Uwagi redakcyjne / korekty:

  • Z oryginału usunąłem powtórzenia i archaiczne nawiasy, poprawiłem kilka błędnych odczytów („Ἡ ἑπτάς” → „Siódemka”, „Χαμ” → Cham, „Νεβρώδ” → Nimrod).

  • Sens został zachowany w formie klarownego tłumaczenia, ale możliwie blisko oryginału.

  • Greckie imiona biblijne (Νεβρώδ → Nimrod, Χαμ → Cham, Ισαάκ → Izaak, Ρεβέκκα → Rebeka) oddałem w polskiej formie biblijnej.

  • Nieco uprościłem powtarzające się formuły dla płynności, ale zachowałem sens i ton oryginału.

  • Z oryginału usunąłem powtórzenia typu „ὁ Ισραήλ…”, które w polskim brzmieniu byłyby ciężkie.

  • Uporządkowałem wątki: Ezaw – Jakub, Józef, Cham i Sychem, Egipt – aby logicznie spójnie prowadziły.

  • Zachowałem ton alegoryczny i symboliczny.

  • W oryginale pojawia się powtarzająca się fraza o Behemocie i Lewiatanie – w polskim brzmieniu zostało to uproszczone i ułożone w logiczną sekwencję: znaczenie symboliczne → kontrast → przyszły kres.

  • Zapis imion oddany w polskich biblijnych formach: Λευϊαθάν → Lewiatan, Βεεμώθ → Behemot.

  • W greckim tekście część obrazów była powtórzona (Egipt – ciało, Mojżesz – dusza, pustynia – trud), ale w polskiej wersji ułożyłem to w narrację bardziej płynną.

  • Ostatni akapit w oryginale mocno podkreślał duchowy, alegoryczny sens Biblii – oddałem to wyraźnie w zakończeniu.