ZMOBILIZUJ SWÓJ UMYSŁ
AUTOR: HENRY CHELLEW, D.SC., PH.D.
WYKŁADOWCA PSYCHOLOGII (LONDON SCHOOL OF ECONOMICS), UNIWERSYTET LONDYŃSKI
Sztuka myślenia jest największą ze wszystkich sztuk.
Jej nauka jest dziś znana, a jej zasady – dobrze określone. Istnieją najróżniejsze teorie, a liczba książek na ten temat jest ogromna; jednak nauka psychologii stosowanej wymaga od nas, by nasza wiedza była wykorzystywana w służbie człowieka, a nie pozostała jedynie produktem laboratorium, należącym do kategorii rzeczy niejasnych i niepewnych. Dzięki zastosowaniu metody naukowej i użyciu logiki do celów analizy, możemy dziś nakreślić mapę ludzkiego umysłu i podjąć się najwyższego zadania – uporządkowania naszej pracy i zmobilizowania całej naszej energii do realizacji podstawowych celów życia.
Siła samoświadomości wyniosła człowieka ponad zwierzęta i umożliwiła mu zlokalizowanie narządów i funkcji umysłu. Ludzki umysł działa nieubłaganie w określony sposób i wszyscy uznani psychologowie są zgodni co do faktu, że poznaniu towarzyszy uczucie, a następnie do działania powoływana jest funkcja (lub siła) woli, która ma wydać osąd na podstawie doznań zarejestrowanych ze świata zewnętrznego przy pomocy jednego lub więcej z pięciu zmysłów.
Mózg jest narządem myślenia i został trafnie określony jako centralna stacja wymiany umysłu – mózg jest jak fortepian, a umysł jak pianista. Doznanie zmysłowe leży u podstaw wszelkiego myślenia, a człowiek jest jedyną istotą, która dzięki mistycznej mocy świadomości potrafi rejestrować swoje myśli. Choć jesteśmy w mniejszym lub większym stopniu zdolni zatrzymać lub odrzucić nasze myśli, musimy zawsze pamiętać o prawdzie, że umysł działa głównie automatycznie.
Mapa umysłu składa się z trzech głównych obszarów: obserwacyjnego, emocjonalnego i wolitywnego. Siła myślenia znajduje się w płatach czołowych mózgu, znanych jako obszar myślenia obiektywnego; obszary emocjonalne znajdują się za uszami. Potęga myślenia jest nieograniczona i nikt nie wie, jakie znaczenie może ostatecznie przyjąć słowo „Nadczłowiek”.
Kluczem do różnic między umysłami nie jest jakość, lecz raczej stopień. Organizacja jest wynikiem introspekcji i analizy. Człowiek o potężnym intelekcie to niekoniecznie ten, który gromadzi ogromne ilości informacji, lecz raczej ten, który potrafi organizować i wykorzystywać dla skutecznych celów różnorodne pojęcia zmagazynowane w obszarze pamięci.
CZŁOWIEK JAKO PRODUKT TWÓRCZEGO I CELOWEGO MYŚLENIA
Człowiek jest produktem twórczego i celowego myślenia; dlatego istnieje wszelki powód, by studiował on znane prawa umysłu w taki sposób, aby móc w pełni wykorzystać wszystkie swoje zdolności umysłowe.
MYŚLENIE DLA EFEKTÓW
Z otaczającego świata człowiek nieustannie odbiera wrażenia i pojęcia wewnętrzne. Na tym polega podstawowa aktywność umysłu. Wrażenia zmysłowe docierające ze świata zewnętrznego za pośrednictwem pięciu zmysłów tworzą działalność umysłową, którą zwykle określamy mianem myślenia. Umysł nieustannie odbiera te wrażenia i przekształca je w myśli, uczucia i działania. To z tego materiału budowane są najwyższe intelekty. Umysł opiera się na nich jako na pokarmie dla refleksji i dokonywania ocen. Niezwykle istotne jest, aby te wrażenia były rejestrowane precyzyjnie. Gdy którykolwiek ze zmysłów fizycznych jest uszkodzony, odpowiednie wrażenia stają się niejasne i niewyraźne.
Szósty zmysł nie został jeszcze odkryty ani jasno zdefiniowany. I choć u niektórych osób zdają się istnieć tajemnicze lub mistyczne zdolności wykraczające poza to, czym dysponuje przeciętny człowiek, to jednak – w duchu praktyczności – wolimy tu skupić się na tych czynnikach, które są niepodważalne i stanowią mechanizm działania umysłu, przynajmniej w tej jego części, która podtrzymuje życie człowieka i wypełnia zakres działania ludzkiego ducha.
Zmysły dominujące – wzrok i słuch – odpowiadają za większość życia umysłowego. Pozostałe zmysły można uszeregować według ich względnej ważności. Wyszkolone oko handlarza diamentów, wyczulone ucho dyrygenta orkiestry czy różnorodne zawody specjalistyczne jasno wskazują, do jak niezwykłego poziomu mogą zostać rozwinięte te narzędzia odbioru wrażeń prowadzące do świadomości.
William James w swojej Psychologii zauważa, że przeciętny mózg jest rozwinięty jedynie w jednej czwartej. Jeśli to prawda, to oznacza, że w większości ludzi istnieje cały „ciemny kontynent” do odkrycia.
Obserwacja to początek wszelkiej organizacji umysłowej. Umiejętność jasnego obserwowania i dokładnego zapisywania obrazu mentalnego stanowi podstawę pamięci, uzupełnioną przez zainteresowanie. Mentalny aparat fotograficzny musi być zawsze dobrze ustawiony i wyregulowany, aby niezliczone „migawki” nie przepadły, nie zostały zarejestrowane. Choć wiele z tego, co nazywamy „mentalnością”, jest wynikiem czysto automatycznych czy odruchowych procesów – dziedziczonych i przekazywanych – to właśnie tutaj tkwi wielki sekret, jeśli można go tak nazwać, potęgi myśli i działania.
Jasne obserwowanie prowadzi do wyraźnego zapisu, a przekształcenie wrażenia zmysłowego staje się wtedy łatwym zadaniem – o ile mózg jest dobrze zaopatrzony w czyste, natlenione krwią, pompowaną z „kotłowni” i „maszynowni” ciała.
Psychologia fizjologiczna uczy nas o podstawowej potrzebie troski o ciało, tak aby zależny od niego mózg – organ umysłu – nigdy nie był pozbawiony dobrego materiału do tworzenia pojęć, zasad i praw działania.
JAK SKONCENTROWAĆ UMYSŁ
Koncentracja zależy od zainteresowania, a zainteresowanie zależy od kilku czynników – w dużej mierze od ciekawości.
Dobrze zdyscyplinowany umysł musi być zawsze sługą woli, a wola może być rozwijana za pomocą różnych środków. Skłonność umysłu u wielu ludzi do działania zrywami jest jednym z najbardziej niepokojących objawów współczesnego życia. Dla wielu osób przeczytanie jednej linijki tekstu naraz to wyzwanie – ich wędrujące oko stale wyprzedza, skacząc do następnej linii i dalej.
Nikt dotąd nie wyjaśnił dokładnie tak zwanych praw skojarzeń (czyli tego, że jedno pojęcie przywodzi na myśl inne z tej samej kategorii), ale fakt ich istnienia jest niezaprzeczalny i musimy się z nimi liczyć. Tylko wysiłkiem woli można skupić umysł na jednej rzeczy w danym momencie – i ta wielka prawda musi być uchwycona już na początku.
Wszystko, co sprawia przyjemność i pobudza ośrodki emocjonalne, może z reguły skutecznie wezwać wolę do koncentracji. Dlatego też ta zdolność w dużej mierze zależy od uczuć.
Trzymanie myśli poprzez zamknięcie oczu i jednoczesne rozluźnienie ciała to równie skuteczna metoda jak każda inna. Warto tu ponownie wspomnieć o praktyce głębokiego oddychania – ponieważ nieregularny oddech nieuchronnie prowadzi do bezużytecznego zużycia energii nerwowej. Wola musi przejąć kontrolę, by przywrócić umysł na właściwy tor myślenia.
Tak wiele sprzecznych wrażeń zmysłowych napływa do strumienia świadomości, że skupienie uwagi na jednej, pożądanej rzeczy jest rzeczywiście trudnym zadaniem. Wielu ludzi widzi, ale nie pojmuje, słyszy, lecz nie rozumie – właśnie z tego powodu.
Introspekcja nie zawsze jest koncentracją, a refleksja nie zawsze prowadzi do pożądanego celu. Skuteczne myślenie rodzi się z koncentracji. Zdolność do „nawleczenia wszystkich paciorków na jedną nić” i zamknięcia kręgu myśli przychodzi dopiero po długiej i trudnej praktyce. Życie dobrze zaplanowane i zorganizowane rozwija tę zdolność nieświadomie – równie skutecznie jak każda znana psychologii metoda.
Każdy student powinien gruntownie zbadać tę kwestię i poznać naturalne skłonności własnej osobowości. Zwierzęca namiętność będzie rządzić jednym człowiekiem, podczas gdy inny całkowicie odda się czystemu intelektualizmowi.
Milczenie to tu wielka metoda – zdolność, by siedzieć nieruchomo, obserwować i milczeć. Filozofia Wschodu ma w tym zakresie wiele do zaoferowania, a student może zwrócić się ku badaniu tych wspaniałych systemów filozoficznych życia. Równowaga umysłu jest dla niektórych darem bogów, lecz przeciętny człowiek osiąga ją przez długie czuwania i szczery wysiłek w opanowaniu samego siebie.
Dominacja umysłu zależy od zdrowia i systematycznych ćwiczeń – a koncentracja jest niemożliwa tam, gdzie te czynniki są lekceważone.
Każdemu wyrazowi Boskiego umysłu przypisano misję, która musi zostać spełniona – wcześniej czy później.
— Agnes Proctor Delbwyn
źródło: How to Concentrate the Mind MASTERY Esoteric Magazine Edited by Orlando Edgar Miller PhD; Chicago August – September 1920.