Dlaczego zostałem zamordowany

Rzekomo podyktowane przez ducha Jeana Jaurèsa,
wielkiego francuskiego socjalisty zamordowanego tuż przed wojną


Tłumaczenie na język polski

UŻYWAM tego słowa rozmyślnie. Zostałem zamordowany. A środkiem bezpośrednim, który mnie życia pozbawił, był biedny głupiec, który sądził, że działa w imię dobra. Jednak odpowiedzialna za moją śmierć nie była partia, która trzymała go w garści, ani nawet ci, którzy faktycznie pociągnęli za spust. Zginąłem, tak jak zginął Jezus, ponieważ wiedziałem zbyt wiele; a żołnierze rzymscy, którzy wykonali dzieło, byli w istocie mniej winni niż Piłat i Kajfasz.

Plan, który ujrzałem przed sobą, nie był wcale tak głęboko ukryty. Był nasycony krwią, podobnie jak wysokie kręgi władzy we Francji i wśród rządzących Europą.

Wiedziałem już wtedy – i wiem to teraz – że klasa panująca planowała wojnę. Wiedziałem, że władcy narodów, którzy od dawna sprzedali się kapitalizmowi, byli w nią uwikłani; i wiedziałem, że wszelkimi środkami należy ją wywołać. Postawiono mnie w stan oskarżenia; wiedziano, że będę się sprzeciwiał, i że jestem przeszkodą.

Wiedziałem, że plan ten był rozpisany na długo naprzód. Car Rosji, cesarz Niemiec, król Anglii – wszyscy oni byli w to zamieszani. Francja, przynajmniej jej prezydent, znała to, co było nieuchronne. Nadzieja na osobisty i terytorialny zysk oślepiała ich. Tajemnica była utrzymywana kosztem wszystkiego.

Jednak pod tą tajemnicą kryła się także nadzieja: nadzieja zdławienia buntu i przywrócenia feudalizmu w nowej formie. Robotnicy mieli zostać zepchnięci z powrotem do roli sług, a klasa panująca miała odzyskać absolutną władzę. To był element, o którym mówiono najmniej. Grali hazardziści, zawierając sojusze, każdy licząc na to, że wyjdzie z tego z nowymi posiadłościami.

Wiedziałem to – i wiedzą to teraz ludzie.

Dlatego musiałem zostać zamordowany.

Moi wrogowie wiedzieli, że mam dokumenty. Gdy wojna wybuchła, przeszukano moje papiery. Listy pisane przez ludzi na wysokich stanowiskach zostały przejęte. Gdyby ujrzały światło dzienne, ujawniłyby cały spisek. Zostały więc stłumione, a wydanie gazety zniszczone.

To wydarzyło się już wcześniej – i może wydarzyć się znowu.

Lecz zbrodnia pozostaje. Najbardziej przerażające w historii jest to, że duch nigdy nie pozostaje w ciemności. Opowiadam to wam teraz, ponieważ zbliża się czas, gdy Francja będzie mogła lepiej zrozumieć fakty niż w chwili, gdy sprawa Dreyfusa wstrząsnęła narodem.

Dlaczego Francuzi nie zrobili tego, co powinni? Dlaczego nie oszczędzili Pana? Dlaczego ten nowy spisek nie został zduszony w zarodku? Ponieważ aż do momentu, gdy było za późno, królowie i kapitaliści Europy byli zjednoczeni przeciwko ludowi.

Teraz, gdy świat został zraniony, mógłbym wybaczyć własnym zabójcom. Zostałem zabity przez biedaka, narzędzie. Ale nie mogę wybaczyć kondycji, która doprowadziła do tego czynu.

Nie mogę i nie wybaczę próbie zabójstwa samego świata – dla dobra kilku uprzywilejowanych.

Socjaliści po tej stronie Atlantyku są bardziej oburzeni niż obojętni i śpiący. Zostali zaalarmowani. Są czujni. Marks i Engels znów zajmują ich myśli.

Narody są ponownie zajęte sprawami ziemi i są zdeterminowane, aby ta potwarz została obnażona i pomszczona.


źródło: Why I Was Murdered;  The New World – Girard Kansas, October, 1916.


Kim był Jean Jaurès? (fakty historyczne)

Jean Jaurès (1859–1914) był jednym z najważniejszych francuskich polityków przełomu XIX i XX wieku:

  • filozof, historyk i publicysta (absolwent École normale supérieure),

  • lider socjalizmu demokratycznego we Francji,

  • współtwórca i przywódca SFIO (Francuskiej Sekcji Międzynarodówki Robotniczej),

  • zagorzały pacyfista i przeciwnik wojny,

  • obrońca Alfreda Dreyfusa w czasie afery Dreyfusa,

  • redaktor i założyciel dziennika „L’Humanité”.

Był znany z:

  • błyskotliwych przemówień parlamentarnych,

  • prób połączenia socjalizmu z demokracją i humanizmem,

  • sprzeciwu wobec nacjonalizmu i militaryzmu.


Jaurès a I wojna światowa

To kluczowe dla zrozumienia artykułu.

  • Jaurès do samego końca próbował zapobiec wojnie.

  • Wzywał do międzynarodowej solidarności robotników przeciw wojnie.

  • Otwarcie krytykował:

    • wyścig zbrojeń,

    • sojusze militarne,

    • nacjonalistyczną propagandę.

Zamach

  • 31 lipca 1914 r., dwa dni przed mobilizacją Francji,

  • został zamordowany w Paryżu przez nacjonalistę Raoula Villaina.

  • Zamach uciszył najważniejszy głos antywojenny we Francji.

Wkrótce potem wybuchła I wojna światowa.


Jak artykuł przedstawia Jaurèsa?

Artykuł „Why I Was Murdered” nie jest tekstem historycznym, lecz:

  • publicystyką polityczną,

  • ujętą w formę stylizowanego „głosu zza grobu” (częsty zabieg w prasie przełomu XIX/XX w.),

  • wyraża przekonanie autora, że:

    • Jaurès został zabity nie tylko przez zamachowca,

    • ale przez system polityczno-ekonomiczny, który dążył do wojny.

To retoryczna teza, nie dokument.