Pionier badań psychicznych
Z głębokim żalem odnotowujemy śmierć Sir Williama Fletchera Barretta, F.R.S., która nastąpiła w jego rezydencji przy 31 Devonshire Place w Londynie, W.1, dnia 26. ubiegłego miesiąca. Od pewnego czasu cierpiał on na dolegliwości serca, a gwałtowny atak, który nastąpił po jego powrocie do domu z posiedzenia S.P.R. w dniu 26. ubiegłego miesiąca, zakończył się śmiercią.
Sir William urodził się w lutym 1844 roku na Jamajce, gdzie jego ojciec był misjonarzem London Missionary Society. Kilka lat później rodzina powróciła do Anglii, a Sir William Barrett został posłany do Old Trafford Grammar School w Manchesterze. Następnie studiował chemię i fizykę w Royal College of Chemistry oraz School of Mines.
Z czasem jego zdolności zwróciły uwagę profesora Tyndalla, który zatrudnił go prywatnie jako swojego asystenta w Royal Institution. Tam Barrett poznał Faradaya, który okazywał młodemu chemikowi wiele dowodów serdecznej przyjaźni. Jedną z książek najcenniejszych dla Sir Williama były właśnie „Experimental Researches” Faradaya, z dedykacją:
„Dla pana Williama Barretta od jego przyjaciela, M. Faradaya, listopad 1865”.
To właśnie podczas pracy z profesorem Tyndallem Sir William odkrył „płomienie czułe” (Sensitive Flames). Odkrycie to było tak ważne, że już jako młody człowiek, mający zaledwie 24 lata, Sir William został zaproszony do wygłoszenia wykładu na ten temat przed Royal Dublin Society.
Wykład ten odbył się w maju 1868 roku. Podczas jego trwania po raz pierwszy pokazano publiczności za pomocą czułego płomienia załamanie i odbicie fal dźwiękowych. Odkrycie to bywa czasem przypisywane Tyndallowi, jednak w klasycznym podręczniku akustyki profesora Poyntinga i Sir J. J. Thomsona prawo Sir Williama do miana odkrywcy zostało w pełni uznane.
W rezultacie tego wykładu Sir William został mianowany profesorem fizyki eksperymentalnej w Royal College of Science w Irlandii. Miało to miejsce w roku 1873.
Potem nastąpiła długa i wybitna kariera — nie tylko w nauce, lecz także w pracy edukacyjnej i społecznej, a także, rzecz jasna, w badaniach psychicznych. Dorobek jego prac jako pioniera nauki psychicznej sam w sobie wypełniłby cały tom. Możemy z uzasadnioną dumą stwierdzić, że znaczna część tego dorobku znajduje się albo w rocznikach czasopisma „Light”, albo stanowi ważną część „Proceedings of the Society for Psychical Research”. Barrett był jednym z głównych założycieli tego Towarzystwa, obok F. W. H. Myersa, Edmunda Dawsona Rogersa oraz wielebnego Williama Staintona Mosesa.
Jednym z głównych zainteresowań Sir Williama w zakresie badań psychicznych było różdżkarstwo, czyli poszukiwanie wody. W tej dziedzinie uchodził za najwyższy autorytet. Pracował z kilkoma różdżkarzami i poddawał ich zdolności próbom, zwłaszcza z nieżyjącym już panem J. Foot Youngiem, którego śmierć w wieku 82 lat odnotowaliśmy we wrześniu ubiegłego roku.
W 1916 roku Sir William poślubił dr Florence Willey, lekarkę o wysokiej renomie oraz znakomitą wykładowczynię w London School of Medicine for Women. Lady Barrett podzielała zainteresowanie męża nauką psychiczną i często towarzyszyła mu podczas posiedzeń S.P.R. Pozwalamy sobie dołączyć do jej licznych przyjaciół, składając jej wyrazy współczucia z powodu poniesionej straty.
W przyszłych numerach „Light” zamierzamy podać dalsze informacje o karierze Sir Williama Barretta, choć nie możemy mieć nadziei, że uda nam się uczynić coś więcej niż tylko dotknąć obrzeży tego tematu. Przez ponad pięćdziesiąt lat nieustannej aktywności Sir William dokonał bowiem ogromnej pracy w dziedzinie badań psychicznych, niezależnie od swoich licznych odkryć naukowych.
Jego książki poświęcone zagadnieniom psychicznym cieszyły się szerokim rozpowszechnieniem. Wśród nich znajdowały się między innymi:
- „On the Threshold of a New World of Thought”,
- „On Creative Thought”,
- „On the Threshold of the Unseen”,
- „Thought Transference”.
Posiadał ogromny zasób wspomnień o wielu sławnych mężczyznach i kobietach, znał bowiem niektóre z najwybitniejszych osobistości swoich czasów. Jego wszechstronność była niezwykła, lecz jeszcze bardziej niezwykła była jego nieustannie płynąca energia.
Jego intelekt był szybki i przenikliwy; umysł Barretta przebiegał niczym błyskawica po każdym zagadnieniu, które badał. Był gwałtownie nietolerancyjny wobec wszelkiej tępoty i bezwładu.
Nawet choroba serca, która nękała go w późniejszych latach życia, nie przygasiła jego żarliwego umysłu. W dniu swojej śmierci, jak już wspomniano, uczestniczył jeszcze w posiedzeniu S.P.R. Dobrze jest pomyśleć, że dożył chwili, w której temat, którego był tak wielkim rzecznikiem, stał się jednym z najważniejszych zagadnień dnia — i że umarł być może, jak Wolfe pod Quebec, w momencie zwycięstwa.
D. G.
Pogrzeb Sir Williama Barretta
Pogrzeb odbył się w sobotę, 30. ubiegłego miesiąca, w Long Cross, Chertsey. Rano tego dnia odprawiono nabożeństwo żałobne w kościele St. Martin-in-the-Fields.
Nabożeństwu przewodniczył wielebny H. R. L. Sheppard, wspomagany przez wielebnego C. H. Ritchiego. Przemówienie wygłosił wielebny R. J. Campbell, który oddał hołd pięknym cechom zmarłego uczonego.
Sir William Barrett — mówił Campbell — posiadał wyjątkowe dary umysłu i charakteru. Był człowiekiem całkowicie pozbawionym egotyzmu, a jego życie zapewniło mu głębokie oddanie, przywiązanie i szacunek. Miał wielu przyjaciół i żywo interesował się osobistym dobrem każdego z nich. Był niezawodnym znawcą charakterów.
Jako wybitny człowiek nauki był również, w pewnym stopniu, człowiekiem literatury. Odnosząc się do jego pracy w dziedzinie badań psychicznych, pan Campbell mówił o niewzruszonym przekonaniu Sir Williama o ciągłości życia poza grobem.
Wśród głównych żałobników znajdowali się: Lady Barrett, Rosa Barrett, panna Constance Barrett oraz pani Cowden Barrett.
W zgromadzeniu, w którym uczestniczyło wiele wybitnych osób, obecni byli między innymi: pan Piddington, Sir Oliver Lodge, pani Sidgwick, Sir Lawrence i Lady Jones, honorowy Everard Feilding oraz inni przedstawiciele Society for Psychical Research.
Podczas pochówku w Long Cross, Chertsey, obrzędowi przewodniczył wielebny H. J. F. Tringham.
źródło: The Decease of Sir William Fletcher Barrett, F.R.S. A Pioneer of Psychical Research; Light – A JOURNAL OF SPIRITUALISM, PSYCHICAL, OCCULT AND MYSTICAL RESEARCH, June 6, 1925.
